Василий Васильевич Никифоров — Күлүмнүүр төрөөбүтэ 160 сыла
Учуонай, бөдөҥ общественнай деятель, төрөөбүт литературабыт бастакы уус-уран айымньыларыттан биирдэстэрин ааптара, тылбаасчыт, драматург, сахалыы бастакы хаһыаттар уонна сурунааллар редактордара, таһаарааччылара Василий Васильевич Никифоров- Күлүмнүүр төрөөбүтэ 160 сыла
В.В.Никифоров — Күлүмнүүр 1866с ыам ыйын 18 күнүгэр Дүпсүн улууһугар төрөөбүтэ.
Нэрэлики төрөөбүт, улааппыт, атаҕар турбут, дьиэ-уот туттан-тэринэн, улууһугар суруксуттаан, кулубалаан олорбут маанылаах алааһа.
Аҕата — Баһылай Никииппэрэп — Дьокуускайдааҕы уезднай училищаҕа үөрэммит киһи — 1840-с сыллар бүтүүлэригэр Дүпсү улууһун суруксута эбит (бэйэтин төрдө — Арҕаа Хаҥалас улууһа). 1851 с. хас да нэһилиэк «ревизские сказки» дэнэр дөкүмүөнүн сатабыллаахтык оҥорон куортугунан наҕараадаламмыт. Оҕолорун (4 уол, 4 кыыс) үөрэхтээх дьон оҥороору дьиэтигэр оскуола арыйан үөрэттэрбит. Онно көскө сылдьар аҕабыыт учууталлаабыт. Ол гынан баран уола Василий ахтарынан, арыгыннан үлүһүйэр таҥара үлэһиттэрин кытта куомуннаһан, бэйэтэ арыгыһыт буолан хаалбыт, онон уола үстээҕэр өлбүт. Василийы 1872 сыллаахха улуус суруксута Даниил Федорович Охлопков иитэ ылбыт.
Д.Ф.Охлопков – Күлүмнүүр иитээччитэ, Дүпсүн улууһун суруксута, кулубата Василийы үөрэттэрбит, салгыы Дьокуускай куоракка киирэн профгимназияҕа үөрэнэригэр үбүнэн-аһынан хааччыйбыт.
В.В.Никифоров XIX үйэ 90-с сс. улуус кулубатынан анаммыта. Кэлин Дьокуускайдааҕы статистика кэмитиэтигэр, уокурук суутугар ситиһиилээхтик үлэлээбитэ. 1894-1896сс. аатырбыт Сибиряков экспедициятыгар кыттыбыта, бу айан түмүгүнэн “Сахалар олохторо-дьаһахтара” диэн научнай этнографическай үлэни суруйбута, кыраайы үөрэтээччи, түмэллэри төрүттээччи. Сахалар сойуустарын уонна 1912с. сахалар съезтэрин сүрүннээччитэ, салайааччыта. Уобаластааҕы Земскэй управление тэрийээччитэ, 1919с. Омскайга А.В.Колчак Временнэй Сибиирдээҕи бырабыытылстыбата тэрийбит Государственнай экономическай сүбэ мунньаҕын кыттыылааҕа.
Василий Васильевич уонна кэргэнэ Варвара Алексеевна. Икки оҕоломмуттар – уоллара Валериан уонна Күлүмнүүр ийэтин аатын ылбыт кыыстара Елена
XX үйэ саҕаланыытыгар В.В.Никифоров — Күлүмнүүрү былааһы утарааччы диэн хаайбыттара уонна Иркутскай түрмэтигэр ыыппыттара. Онно “Манчаары” диэн аатырбыт пьесатын суруйбута, бу айымньы саха драматургиятын сайдарыгар төһүү буолбута. Кэнники Л.Толстой “Хараҥа күүс” уонна Н.Гоголь “Кэргэн кэпсэтии” диэн пьесаларын тылбаастаабыта.
Сэбиэскэй былаас олохтоммутун кэннэ кинини иккитэ хаайбыттара: 1918с. – өрөбөлүүссүйэни утарааччы диэн Учредительскай Мунньаҕы туруорсааччы быһыытынан, 1927с. сэбиэскэй тутулу утарааччылары күөртээччи диэн сууттаммыта. Ытылларга ууруллан баран, бириигэбэрэ уларытыллан, 10 сылга түрмэҕэ быраҕыллыбыта. 1928с. балаҕан ыйын 15 күнүгэр Новосибирскайга сырдык тыына быстыбыта. 1992с. Олунньу 4 күнүгэр аата чөлүгэр түһэриллэр.
Сахалартан биир бастакы үөрэхтээх, кыраайы үөрэтээччи, учуонай, төрөөбүт норуотун уйгутун, сайдыытын, үөрэҕириитин, кэскилин туһугар турууласпыт, норуот туһугар олорбут Василий Васильевич Никифоров – Күлүмнүүр үтүө аата үйэлэргэ ааттана турдун!
В.В.Никифоров – Күлүмнүүр олоҕун, айар үлэтин “Василий Васильевич Никифоров — Күлүмнүүр төрөөбүтэ 160 сыла” кинигэ быыстапкатыттан сиһилии ааҕаргытыгар ыҥырабыт
